Fundacja Fastryga uczestniczyła w badaniach mających na celu przygotowanie narzędzia przydatnego w diagnostyce poalkoholowych zaburzeń rozwojowych u dzieci — prowadzonych przez zespół naukowy z Centrum Pediatrii w Sosnowcu i Pracowni Diagnostyki i Terapii Zaburzeń Rozwojowych w Lędzinach.
Czego dotyczyły badania
Zaburzenia FASD mogą wystąpić u dzieci, które jeszcze w łonie matki zetknęły się z alkoholem — silną toksyną powodującą szereg szkód zdrowotnych. Jednym z objawów pełnoobjawowego FAS są charakterystyczne cechy dysmorficzne twarzy:
- Krótkie szpary powiekowe
- Spłycenie rynienki podnosowej (obszaru między nosem a górną wargą)
- Cienka górna warga
Do diagnozowania tych cech służy skala obrazkowa — narzędzie będące elementem czterocyfrowego kwestionariusza diagnostycznego. Badania miały na celu jej standaryzację i walidację na polskiej populacji dzieci.
Metodologia
Badanie obejmowało:
- Wywiad dotyczący rozwoju dziecka i badanie fizykalne
- Wykonanie pięciu fotografii twarzy dziecka (całość, profil, kąt 30°, okolice oczu, okolice ust)
- Niezależną analizę fotografii przez dwóch diagnostów korzystających ze skali
- Analizę statystyczną wyników
Tożsamość dzieci była znana wyłącznie badającemu ekspertowi. Badanie było prowadzone zgodnie z ówczesnymi przepisami o ochronie danych osobowych.
Znaczenie
Jak podkreślali badacze: „Tak rozumiane rozpoznanie nie będzie kolejną etykietą obciążającą, lecz stworzeniem możliwości pomocy”. Przygotowanie rzetelnego narzędzia diagnostycznego pozwala na precyzyjne rozpoznanie i skuteczną terapię — dostosowaną do rzeczywistych potrzeb dziecka i jego rodziny.
Efekty tych badań znalazły odzwierciedlenie w późniejszej walidacji Kwestionariusza Waszyngtońskiego opublikowanej w Psychiatrii Polskiej w 2017 roku.